کهن ترین آثارتاریخی و هنری بجامانده از بشرسنگ نگاره ها هستند به تعبیری مادر تاریخ ، هنر، زبان ، خط ، اسطوره ها و فرهنگ ها، سنگ نگاره ها هستند . آنچه امروزه ما بعنوان تاریخ ، هنر ، زبان ، خط، اسطوره ها و... می بینیم همه از بستر سنگ نگاره ها خلق شده ا ند . قدمت بعضی از سنگ نگاره ها به چهل هزار سال می‌رسد. این در صورتی است که انسان امروزی تاکنون قادر به کشف هیچ پدیده تاریخی وهنری دیگری به این قدمت نشده است. با این اوصاف است که ارزش سنگ نگاره ها بیش از پیش آشکار می شود واهمیت مناطقی که دارای سنگ نگاره ها هستند مشخص می گردد. ایران بیشترین و متنوع ترین سنگ نگاره ‌های دنیا را به خود اختصاص داده است.(بویژه کوه ها ودره های خمین که بنظر نگارنده در ایران بی نظیر است) تعداد مکشوفه آنها به بیش 21هزار می رسد که کهن ترین خطوط (ایدئوگرام و خطوط سطری ) شناخته شده درایران را به خود اختصاص داده است.

درمیان سنگ نگاره های این دیار برای نخستین بار تطورخط در ایران به نمایش در می آید، چیزی که در هیچ جای ایران بدیلی برای آن نمی توان یافت، خطوط ایدئوگرام ideogram ، مخطط ایلام strichschrift (هندسی) پهلوی ، کوفی ، عربی (906 سال پیش ) فارسی (257 سال پیش )

- برای نخستین بار باکشف فنجان نماها Cup MarkS وCup MarkS&ring فنجان نماها و رینگ های متعدد و معرفی کارکردهای متعدد (گاهشماری و شمارش، جهت نمایی مختصات جغرافیایی ، دوگانگی جهان، فلسفه نرومادگی (زایندگی) و...) آنها در نقاط مختلف ایران ، فصل جدیدی برای کلیه محققین و دانش پژوهان رشته‌های مختلف علوم انسانی و پایه را باز می کنند.

- برای نخستین باردرایران با کشف ومعرفی کهن ترین آثارتقدسی ایرانیان وجهانیان مواجه می شویم. از جمله نقش‌های پنجه های دست hand prints درمیان سنگ نگاره های ایران وکشف بعضی کارکردهای مقدس آنها ازهزاران سال پیش تاکنون که برای مطالعه قدمگاه های امروزی هم کمک کننده اند.

اندازه کتیبه فوق بیش از 20 متر مربع است و قدمت تقریبی آن به هزاره چهارم ق.م می رسد. مولاژ آن نیزدر موزه سعدآباد موجود است.

شهر خمین در 50 درجه و 5 دقیقه طول شرقی و 33 درجه و 43 دقیقه عرض شمالی و ارتفاع 1815 متری از سطح دریا وکل مساحت 2267کیلومتر مربع در استان مرکزی واقع است که کنده کاری های زیادی مربوط به دوره های مختلف تاریخی را درخود دارد. متاسفانه تعداد زیادی ازآنها به وسیله عوامل انسانی و طبیعی از بین رفته است. نکته جالب توجه اینکه تعدادی از سنگ نگاره های باقی مانده در تعدادی از محوطه ها، از کنار جاده آسفالت به راحتی قابل مشاهده می باشند و نیازی به صخره نوردی ندارد و جالب تر اینکه تاکنون    میلیون ها نفرحتی جاده سازان از کنار آنها عبور کرده و به آنها توجه نکرده اند. در صورتی که این سنگ نگاره ها بخشی از تاریخ  و هنرایران زمین را در خود جای داده اند .

نقوشی که بر روی دیواره سنگی دره ها و دیواره کوه ها کنده کاری(Petrographers) شده اند، عبارتند از: نقوش بزکوهی حدود نود درصد و ده در صد مابقی نقوش شامل انسان درحالات مختلف( شکار ، جنگ، سوارکاری ، رقص آیینی یا جادویی و... ملبس و غیر ملبس)، شتر یک کوهان و دو کوهان ،حیوانات عجیب، پلنگ ،شیر، گرگ ، روباه ، گراز، پرندگان چهار پا و دوپا، قوچ کوهی، گوزن (مارال ، زرد و شوکا) ، اسب با سوار و بدون سوار، مار،لاک پشت، اشکال هندسی،گیاهان، حروف رمزی ، نمادهای گوناگون ، حیواناتی که نسل آنها منقرض شده و پیچ های متوالی ، متناوب و متحد المرکز که شبیه آنها در بیست و سه کشور جهان وجود دارد و چند کتیبه عربی متعلق به نیمه اول قرن هشتم .نقوش این محوطه ها نشان می دهد که در اعصار باستان مردم زیادی دراین سرزمین زندگی می کرده اند .

ولاژ کتیبه خط سطری فوق به موزه باغ کتیبه های سعد آباد تهران انتقال یافته است.

بررسی و مطالعه برروی آنها معلوم می کند که این کنده کاری ها مربوط به دوره های مختلف تاریخ است به طوری که برروی یک دیواره سنگی چندین لایه نقوش مختلف روی هم حکاکی شده. (دیواره کوه های خیزاب، دره گرم ، سرکوبه ، بابا قله، قیدو ومزاین، غاراقیه برفیان و هفتادقله ) گویی نقوش مکانی مقدس به شمار می رفته است. ( این احترام و تقدس هنوزدر بعضی روستاهای خمین وجود دارد ) اکثر آنها مربوط به دوره های مختلف تاریخی است. به شکلی که نقوش زیرین بر اثر گذشت زمان به سختی قابل رویت می باشد.

یک تخته سنگ غول پیکر بر فرازقله کوه که بیش از چهار مرحله حکاکی بر روی هم را داراست! با تعداد کمی بیش از یک صد مورد.

درکنار همین سنگ نگاره ها آثار متعددی از تمدن درکناره های رودخانه ها و بعضی دره ها قابل مشاهده اند. سفال هایی با رنگ های زرد نخودی بسیار ظریف دارای نقوش هندسی ، سفال هایی با رنگ های سیاه یا قرمزظریف یا ضخیم و اسفنجی.

بعضی از این نقوش برسنگ های فراز تپه های بسیار صعب العبورحک شده که دسترسی به آنها بسیار سخت و نفس گیر است و در پایین همین دره های صعب العبور نشانه هایی از وجود سفال یا سنگ چین هایی شبیه خانه دیده می شود که در زیر خاک دفن شده و آثار اندکی از آنها نمایان است (کوه های دره گرم نقطه صفر مرزی استان مرکزی و لرستان) حتی درنزدیکی بعضی این نقوش تپه هایی از خاک دستی دیده می شود که شما با یک شی نوک تیز می توانید درفاصله زمانی کوتاه، ده ها تکه سفال با رنگ های سیاه، قرمزاسفنجی ضخیم ، قرمز نازک و نخودی که بعضاٌ پر از نقش هستند بدست آورید (محوطه های خوراوند ، سرکوبه و هفتادقله) نقوش بعضی سنگ نگاره ها آنقدر قدمت دارند که با چشم غیر مسلح قابل رویت نیستند. رنگ آنها به شکل خود سنگ شده و آثار حکاکی بر روی آنها با سنگ اصلی همگون شده است.

همانطور که ذکر شد شما در31 محوطه مکشوفه توسط نگارنده نمونه هایی از سنگ نوشته هایی، با خطوط کهن تا مرگ شاه نادر را می توان مساهده کرد،  فاصله 12 هزار ساله  تبدیل تصاویر به خط فارسی را می توان دراین محوطه های مسحور کننده لمس کرد و مشاهده کرد!
بعضی نوشته ها آنقدر براق و سفید هستند که گویی چندین ماه قبل حک شده اند. در صورتی که بعضی از آنها به بیش 4300 سال و کتیبه عربی را وقتی می بنیم گویی چند روز پیش حکاکی شده در صورتی که تاریخ کتیبه به سنه رجب احدی اربعین سبعمایه یعنی 741 قمری، حدود 686 سال پیش(تصویر شماره 12) که بادیدن ظاهر این نمونه ها، ما قادر خواهیم بود با تخمین، قدمت نقوشی را که برتخته سنگ هایی که آسیب طبیعی برآنها کمتر واردآمده و رنگ آنها شبیه به رنگ سنگ بستر شده و بسختی قابل مشاهده هستند  را حدس بزنیم .

منبع : وب سایت هماین